BROKERTAX

Hoe controleert u een ETF in het FSMA-register?

Het korte antwoord

Zoek niet de naam van de fondsenfamilie, maar de naam van het compartiment. De FSMA schrijft compartimenten in, geen paraplufondsen en geen aandelenklassen. Zoek eerst via uw ISIN in de documentatie van de uitgever welk compartiment erachter zit, en zoek daarna die exacte compartimentsnaam in de FSMA-lijst van openbare instellingen voor collectieve belegging naar buitenlands recht. Staat hij er niet, dan is het compartiment niet geregistreerd.

Paraplu, compartiment en aandelenklasse zijn drie verschillende dingen

Een ETF wordt zelden als één ding uitgegeven. Bovenaan staat het paraplufonds: de juridische entiteit, bijvoorbeeld een Ierse vennootschap met een naam als iShares III plc. Daaronder zitten de compartimenten, elk met een eigen portefeuille, een eigen beleggingsbeleid en een eigen naam. En binnen een compartiment bestaan aandelenklassen: varianten op precies dezelfde portefeuille, die verschillen in uitkeringsbeleid, munt, valuta-afdekking of kostenstructuur.

Dat onderscheid is geen formaliteit. Voor de beurstaks beslissen twee van de drie niveaus mee: de registratie wordt op het niveau van het compartiment beoordeeld, en of de klasse kapitaliseert of uitkeert op het niveau van de aandelenklasse. Het paraplufonds beslist niets.

De drie niveaus en wat ze u vertellen
NiveauWat het isWaar u het terugvindt
ParaplufondsDe juridische entiteit die de compartimenten uitgeeftDe naam van de vennootschap in het prospectus
CompartimentDe eigenlijke portefeuille met een eigen beleggingsbeleidDe FSMA-lijst en het FSMA data portal
AandelenklasseEen variant van hetzelfde compartiment, met eigen ISINHet essentiële-informatiedocument van uw klasse

Eén merknaam kan meerdere paraplufondsen omvatten. Op de FSMA-lijst van 7 augustus 2026 staan onder de naam iShares acht afzonderlijke entiteiten ingeschreven: iShares, iShares (DE) I en iShares II tot en met VII. Ze hebben elk hun eigen FSMA-nummer en hun eigen reeks compartimenten.

De FSMA schrijft het compartiment in, niet de paraplu

Een fonds naar buitenlands recht dat zijn rechten van deelneming in België openbaar wil aanbieden, moet daarvoor eerst een kennisgevingsprocedure doorlopen. De FSMA stelt vervolgens een lijst op van de ingeschreven instellingen voor collectieve belegging naar buitenlands recht en, in voorkomend geval, van hun compartimenten. Die lijst wordt elk jaar op de website van de FSMA gepubliceerd, en de wijzigingen tussen twee jaarlijkse publicaties worden er geregeld op bekendgemaakt.

De FSMA schrijft in haar eigen circulaire over die procedure uitdrukkelijk dat de kennisgeving per compartiment moet gebeuren, en dat voor de verhandeling van een nieuw compartiment een nieuwe kennisgevingsprocedure nodig is. Een paraplu die vorig jaar tien compartimenten liet inschrijven, heeft daarmee geen enkel recht verworven voor het elfde.

Diezelfde circulaire zegt ook wat er niet op de lijst staat: de lijst wordt bijgehouden per instelling en per compartiment, zonder onderscheid tussen de eventuele klassen van rechten van deelneming, en die klassen worden dan ook niet ingeschreven. De vraag "kapitaliseert deze klasse" wordt dus nooit door de lijst beantwoord.

Neem iShares III plc, FSMA-nummer 00992, een Ierse instelling. Op de lijst van 7 augustus 2026 staan daaronder 21 ingeschreven compartimenten. De zin "iShares is in België geregistreerd" zegt dus niets over uw fonds zolang u niet weet welk compartiment u aanhoudt.

Een ISIN wijst een aandelenklasse aan, geen compartiment

De ISIN op uw transactieoverzicht identificeert de aandelenklasse. Een compartiment met een uitkerende en een kapitaliserende klasse, elk ook nog in euro en in dollar, heeft vier ISIN's voor één portefeuille. Die ISIN is dus preciezer dan wat de FSMA registreert, en dat is meteen het probleem: u kunt hem niet rechtstreeks in de lijst opzoeken.

De lijst van compartimenten naar buitenlands recht heeft wel kolommen voor de aandelenklasse, met naam, type, munt en ISIN, maar die kolommen zijn leeg. In het bestand met de toestand op 7 augustus 2026 staan 4.722 compartimenten van 626 instellingen, en geen enkele rij draagt een ISIN of een vermelding kapitalisatie of distributie.

Voor fondsen naar Belgisch recht is dat anders: dat bestand bevat 2.342 rijen op aandelenklasseniveau, met een ISIN in vrijwel elke rij en met de vermelding Capitalisation of Distribution. Voor de Ierse en Luxemburgse fondsen die een Belgische particulier doorgaans aanhoudt, geldt echter het eerste bestand. U moet de brug van ISIN naar compartimentsnaam dus zelf slaan, met de documentatie van de uitgever.

De controle stap voor stap

  1. Neem de ISIN uit uw transactieoverzicht Niet de ticker. Eenzelfde ticker kan op verschillende beurzen op verschillende klassen slaan, en het is precies de klasse die u straks moet kennen. De eerste twee letters geven meteen het domicilie van het fonds.
  2. Zoek met die ISIN het essentiële-informatiedocument op Dat document, het KID, hoort bij één aandelenklasse. Noteer er twee dingen uit: de volledige officiële naam van het compartiment, en of de klasse kapitaliseert dan wel uitkeert. Het prospectus van de paraplu geeft dezelfde compartimentsnaam.
  3. Open de FSMA-lijst van compartimenten naar buitenlands recht Dat is een rekenblad met één rij per compartiment. Zoek op de officiële compartimentsnaam, niet op de handelsnaam die uw broker toont. Let op afkortingen en op de vermelding UCITS ETF, die in de FSMA-schrijfwijze kan verschillen van die van de uitgever.
  4. Of raadpleeg het FSMA data portal Zoek daar op de naam van de paraplu. De fiche toont het statuut, bijvoorbeeld Europese openbare ICB, het land van herkomst, het FSMA-nummer en onder de rubriek Product de compartimenten die ingeschreven zijn. Vindt u uw compartiment niet in die opsomming, dan staat het niet op de lijst.
  5. Bewaar het bewijs, met de datum erbij Het rekenblad draagt in de eerste cel de datum van de toestand die het weergeeft. Sla het bestand op zoals u het hebt gedownload, of maak een schermafbeelding van de fiche in het data portal, en bewaar dat bij uw aangifte van de maand waarop het slaat.

Wat de lijst en het register wel bewijzen

Wat ze niet bewijzen

Dat laatste is de reden waarom deze controle bestaat. De registratie beslist alleen mee wanneer uw klasse kapitaliseert. Is uw klasse gedocumenteerd uitkerend, dan geeft de lijst u geen extra informatie: het tarief is dan hoe dan ook hetzelfde.

De datum hoort bij het bewijs

Dit is de val waar de controle het vaakst op stukloopt. De beurstaks is verschuldigd per verrichting, en die verrichting valt in een bepaalde maand. Het register en de lijst tonen daarentegen de toestand van vandaag. Een compartiment dat vandaag ingeschreven is, kan dat in de maand van uw transactie nog niet geweest zijn, en omgekeerd kan een compartiment van de lijst geschrapt worden wanneer de verhandeling in België wordt stopgezet.

Een controle van vandaag bewijst dus de toestand van vandaag. Voor een aangifte over een oudere maand hebt u de lijst nodig zoals ze toen luidde, of een ander stuk dat de toestand op dat ogenblik aantoont. Wie dat niet bewaart, kan achteraf moeilijk aantonen waarom hij destijds een bepaald tarief heeft toegepast, en die bewijslast ligt bij de ordergever.

Controleer daarom per belastbare maand en niet één keer per fonds, en bewaar telkens het bestand met zijn eigen datum. Dat kost enkele minuten en het is het enige stuk dat u achteraf nog kunt voorleggen.

Wat geen bewijs van registratie is

Zulke bronnen kunnen een aanwijzing zijn dat er een kennisgeving gebeurd is, maar ze zijn niet de beslissing zelf. De inschrijving gebeurt door de FSMA en wordt zichtbaar gemaakt op de lijst die zij publiceert. Zolang uw compartiment daar niet met naam op staat, hebt u geen bewijs van registratie, hoe overtuigend de brochure ook klinkt.

Uitzonderingen en wat niet vaststaat

Wat u concreet moet doen

  1. Neem de ISIN van uw fonds uit uw transactieoverzicht, niet de ticker.
  2. Zoek het essentiële-informatiedocument van die ISIN en noteer de officiële compartimentsnaam en het uitkeringsbeleid van de klasse.
  3. Zoek die compartimentsnaam op in de FSMA-lijst van compartimenten naar buitenlands recht, of in het FSMA data portal onder de rubriek Product van de paraplu.
  4. Bewaar het gedownloade bestand of een schermafbeelding, samen met de datum die erop staat.
  5. Herhaal de controle per belastbare maand, want de lijst toont de toestand van vandaag en niet die van uw transactiedatum.
  6. Neem geen landenbijlage, marketingtekst of brokerfiche als bewijs van registratie.

Bronnen

Veelgestelde vragen

Kan ik mijn ISIN rechtstreeks in de FSMA-lijst opzoeken?

Voor een fonds naar buitenlands recht niet. Dat bestand heeft wel een kolom voor de ISIN van de aandelenklasse, maar die is in alle rijen leeg. U moet uw ISIN eerst via het essentiële-informatiedocument koppelen aan de officiële naam van het compartiment en op die naam zoeken.

Mijn paraplufonds staat op de lijst. Is mijn ETF dan geregistreerd?

Niet noodzakelijk. De kennisgeving gebeurt per compartiment, en voor een nieuw compartiment is een nieuwe procedure nodig. Een paraplu kan tientallen compartimenten uitgeven waarvan er maar een deel in België ingeschreven is, dus u moet uw eigen compartiment met naam terugvinden.

Staat in het register of mijn klasse kapitaliseert?

Nee. De FSMA houdt de lijst bij per instelling en per compartiment, zonder onderscheid tussen de klassen van rechten van deelneming, en die klassen worden niet ingeschreven. Het uitkeringsbeleid van uw klasse leest u in het essentiële-informatiedocument.

Volstaat een controle van vandaag voor een transactie van vorig jaar?

Nee. De lijst en het register tonen de toestand op het ogenblik van uw opzoeking. Een compartiment kan later ingeschreven of geschrapt zijn. Voor een oudere maand hebt u een bewijsstuk nodig dat de toestand van toen weergeeft, en de bewijslast ligt bij de ordergever.

Telt een landenbijlage voor België als bewijs van registratie?

Nee. Een landenbijlage, een marketingtekst of een categorieomschrijving is een document van de uitgever, geen beslissing van de toezichthouder. Alleen de vermelding van uw compartiment op de lijst van de FSMA toont de inschrijving aan.

Lees ook